Suy nghĩ về thư pháp chữ Quốc Ngữ

Tác giả chữ Quốc Ngữ (hệ chữ Latin) của Việt Nam hẳn là sẽ ngạc nhiên với chuyện viết thư pháp cho loại chữ mà mình sáng tạo ra. Không hiểu ngoài người Việt Nam, có quốc gia nào trên thế giới viết thư pháp với hệ chữ Latin của đất nước mình nữa không?

1. Chữ biểu âm, chữ biểu hình
Với những quốc gia viết chữ tượng hình (China, Japan, Korea, Hong Kong, Taiwan…) việc viết thư pháp đã quá quen thuộc. Thường thì bản thân mỗi chữ tượng hình đã có hình thù giống với đối tượng chúng mô tả. Tất nhiên, đó cũng là nghĩa của chữ.

Do vậy mà chữ tượng hình to nhỏ, cao thấp khác nhau. Chữ Quốc Ngữ cũng quy ước các chữ cái có kích thước xác định trong một bảng chữ cái cụ thể. Các chữ cái có kích thước to nhỏ, cao thấp khác nhau. Ví dụ chữ “h” cao hơn chữ “a” và chữ m to hơn chữ i.

2. Quy chuẩn về cách viết
Quy tắc viết chữ Quốc Ngữ chuẩn là: các chữ cao bằng nhau khi viết sẽ cao bằng nhau, các chữ to bằng nhau khi viết sẽ to bằng nhau. Thư pháp chữ Quốc Ngữ phá bỏ quy tắc ấy. To nhỏ là do người viết sáng tạo, miễn là mọi người nhìn vào vẫn đọc ra được các từ.

Việc sáng tạo ra cách viết thư pháp chữ Quốc Ngữ là điều khá thú vị, cho ta cách nhìn mới mẻ về loại chữ ta vẫn dùng hàng ngày. Tại sao lại không chứ, chẳng có luật lệ nào cấm cả, cũng chẳng có nguyên tắc nào cả. Người Mỹ họ còn lấy hình ảnh quốc kỳ của mình may quần lót cơ.

3. Không thể chối bỏ lịch sử
Chữ Quốc Ngữ mã hóa âm bằng từ (word) còn hệ chữ tượng hình mã hóa âm bằng chữ (viết: 字 – đọc: tự). Từ hay chữ thì đều có nghĩa và có rất nhiều từ (âm) ta mượn của họ. Mượn thì khi muốn hiểu nghĩa ta phải tra về chữ gốc để dịch. Đây là thực tế lịch sử ta không thể chối bỏ được.

Việc vay mượn không có gì phải xấu hổ. Thế giới vay mượn nhau rất nhiều. Vấn đề là ta vay mượn rồi “làm ăn” thế nào? Làm ăn tốt thì có lãi, tạo ra nhiều giá trị “thặng dư”. Ví dụ, nếu nền văn học Việt Nam phát triển, có nhiều tác phẩm được thế giới ghi nhận và yêu mến chẳng hạn. Đó là lãi.

Thay lời kết
Ngôn ngữ là công cụ để ta biểu đạt suy nghĩ của mình. Cho nên, cốt yếu vẫn là anh suy nghĩ thế nào, anh có sắc sảo không, có thông tuệ không. Việc viết phá cách chữ Quốc Ngữ là điều khá thú vị, làm cho tài liệu giống như một bức tranh. Quan trọng là qua bức tranh ấy gửi gắm được những giá trị chân thiện mỹ.