Sự quyễn rũ của quyền năng

Khi đang ngồi ở quán cờ gần nhà tôi, quán có hai bàn, một bàn cờ úp và một bàn cờ úp tượng vương, một ông anh bên bàn cờ úp tượng vương nói: “Chơi cờ úp tượng vương rồi, không muốn quay lại chơi cờ úp thường nữa!”. Tại sao lại có tâm lý này, tôi xin phân tích dưới đây.

1. Lịch sử của cờ là quá trình phát triển mở rộng
Chúng ta đều biết, loại cờ đầu tiên của nhân loại là cờ Chaturanga, do người của vương quốc Gupta thuộc đất Ấn Độ ngày nay sáng tạo ra vào thế kỷ thứ VII. Luật chơi ban đầu của cờ chỉ có quân xe là quân viễn chiến (nước đi dài, đánh xa), còn lại các quân khác đều là cận chiến. Cố vấn chỉ được đi chéo một ô, tượng chỉ được đi chéo đúng hai ô.

Loại cờ nào có nhiều quân cận chiến sẽ biến hóa rất chậm. Ví dụ như cờ Makruk của người Thái Lan hiện nay giữ lại nhiều luật chơi của cờ Chaturanga, trừ nước đi đầu tiên của hai quân vua và hậu. Tượng được đi chéo một ô và được đi về phía trước một ô. Tốt nước đầu không được đi hai ô, vì các quân tốt đã được đẩy về phía trước một hàng.

2. Mở rộng luật chơi là tăng thêm quyền năng
Bản chất của việc mở rộng luật chơi là tăng quyền năng của người chơi trong mỗi lần đi. Các quân được đi rộng hơn thì người chơi có nhiều phương án lựa chọn hơn, tất nhiên cũng phải tính toán nhiều hơn. Người chơi nào đang chơi cờ vua hiện đại, cho họ chơi lại cờ Chaturanga họ sẽ cảm thấy rất bí bách, do cờ biến hóa quá chậm.

Quay lại chơi loại cờ biến hóa chậm có cảm giác như bạn đang đi máy bay phản lực siêu thanh, rồi bắt bạn quay lại đi máy bay trực thăng vè vè. Như bạn đang đi xe máy, rồi quay lại đi xe đạp. Thậm chí như hóa phép cho bạn bay được, rồi lại tước mất khả năng đó đi. Đang bay lượn mà phải quay lại đi bộ thì cảm thấy rất khó chịu.

3. Một trường hợp mở rộng quyền năng khác
Tôi từng chơi cờ vua theo luật mới của một người sáng tạo cờ ở Hưng Yên rất thú vị. Đó là ở mỗi lần đi, thay vì chỉ được đi một nước, các kỳ thủ lại được đi hai nước. Tất nhiên phải có các quy định như: nước thứ hai mới được chiếu, không được đi hai nước một quân…

Chơi cờ vua theo luật chơi đó rất thú vị. Luật chơi cung cấp cho ta nhiều quyền năng hơn cờ vua cũ. Luật chơi làm cờ biến hóa phức tạp và khó lường. Khi đang chơi với nhiều quyền năng như thế, bắt quay lại chơi theo luật cũ, thì ta sẽ thấy cờ biến hóa chậm chạm đến nhàm chán.

4. Mở rộng nước đi là tăng thêm sức mạnh
Lịch sử phát triển của cờ là quá trình mở rộng luật chơi, tức mở rộng nước đi của các (loại) quân cờ. Chứ hơn 1.300 năm nay bàn cờ vẫn giữ nguyên, còn quân cờ mới mở rộng thêm quân pháo ở cờ tướng. Bản chất của mở rộng nước đi là tăng thêm sức mạnh, biến quân đánh gần thành quân đánh xa.

Cờ vua hiện đại mở rộng nước đi cho quân hậu và quân tượng, biến hai quân này từ cận chiến thành viễn chiến. Với việc mở rộng đó, cờ vua biến hóa nhanh hơn, người chơi phải tính toán nhiều hơn. Cờ biến hóa nhanh hơn đồng nghĩa với mức độ rủi ro đến với người chơi cao hơn. Tức cờ có tính giang hồ hơn.

Thay lời kết
Năng lực hay khả năng của bản thân, quyền năng hay quyền lực xã hội cấp cho, nếu lớn sẽ là điều hết sức thú vị. Ta sẽ như một vị thần, có thể tùy biến nhiều hơn, kiểm soát nhiều hơn. Đây đều là những thứ rất lôi cuốn và hấp dẫn, thậm chí là mê hoặc.

Tuy nhiên, trong chơi cờ quyền năng của ta tăng lên thì quyền năng của đối phương cũng tăng lên tương ứng. Vậy nên, tỉ lệ rủi ro của ta và đối phương cũng tăng cao lên như nhau. Chơi cờ là đấu trí, đấu lực, đấu tâm. Tôi chưa thấy kỳ thủ nào phật lòng vì điều đó cả.