Sĩ cờ Việt có phải là hậu cờ vua?

Vì được tiếp cận cùng lúc cả cờ vua và cờ tướng từ nhỏ, nên sau khi nhận ra cờ tướng không có hậu và cờ vua không có pháo, ý tưởng ban đầu của tác giả cờ Lạc Việt (cờ Việt) chỉ là sáng tạo ra một loại cờ có cả hậu và pháo, cho phong phú loại quân và nước đi. Ý tưởng khởi nguồn ban đầu chỉ có thế.

Nhưng sau khi triển khai ý tưởng và hoàn thiện cơ sở lý luận của việc sáng tạo cờ, bằng việc đưa ra các nguyên tắc khi sáng tạo một loại cờ mới, tác giả cờ Việt đã thấy quyết định thu bớt sức mạnh của hậu cờ vua lại tạo ra sĩ cờ Việt đúng đắn một cách may mắn kỳ diệu. Dưới đây là sự khác nhau giữa sĩ cờ Việt và hậu cờ vua:

1. Khác nhau về lực lượng đại diện
Nếu hậu của cờ vua các nước phương Tây đại diện cho hoàng hậu (vợ vua) ở ngoài đời, hậu của cờ vua các nước Trung Đông đại diện cho chức vụ tể tướng hoặc tư lệnh quân đội, thì sĩ cờ Việt đại diện cho quân sư của vua hoặc chủ tướng và mưu sĩ, tham mưu, cố vấn, trợ lý cho những chỉ huy ở các cấp thấp hơn.

2. Khác nhau về sức mạnh trên bàn cờ
Sức mạnh của quân cờ thể hiện bằng nước đi của chúng. Hậu cờ vua đi dọc, ngang chéo vô biên bá đạo bàn cờ, điều này không cần phải giải thích thêm. Nếu quy sức mạnh của các loại quân cờ vua ra số, thì tốt chỉ có sức mạnh 1 điểm, mã và tượng 3 điểm, xe 5 điểm, còn hậu lên tới 9 điểm.

Còn sĩ cờ Việt chéo vô biên, nhưng đi thẳng chỉ được có một ô, nên có sức mạnh khá hạn chế. Nếu quy sức mạnh các loại quân cờ Việt ra số thì sĩ cũng chỉ 5 điểm, bằng với sức mạnh của xe, trong khi sức mạnh của tượng đã 4 điểm, pháo và mã 3 điểm, tốt là điểm. Đổi hậu lấy xe tương đối cân bằng.

3. Sĩ cờ Việt yếu hơn nhưng lại hay hơn
Sĩ cờ Việt yếu hơn hậu cờ vua, nhưng đó lại là điểm hay hơn của Việt so với cờ vua. Hay hơn ở chỗ thực tế hơn. Thứ nhất: tại sao hậu cờ vua là hoàng hậu (vợ vua) một phụ nữ lại tham gia chuyện quân sự, mà lại mạnh (giỏi) quá vậy, bá đạo bạn cờ, văn võ song toàn, đi dọc, ngang và chéo đều vô biên.

Thứ hai, quân sư thường là các quan văn, thuộc lòng binh pháp và túc trí đa mưu, nhưng sức mạnh của họ lại chỉ bằng một tốt. Trong cờ Việt, quân đi dọc và ngang tượng trưng cho sức mạnh của võ tướng, quân đi chéo tượng trưng cho sự mưu trí của các quân sư, mưu sĩ… Sĩ cờ Việt đi chéo vô biên, nhưng dọc và ngang chỉ được một ô, bằng với tốt.

Trên đường thẳng (về sức mạnh) thì xe bên này đe dọa sĩ bên kia, nhưng trên đường chéo (về mưu trí) thì sĩ bên này lại đe dọa xe bên kia. Trên chiến trường thực tế thì đó chính là hai điểm yếu cố hữu của quan văn và quan võ. Trong chiến tranh, một bên có nhiều tướng giỏi nhưng không có quân sư giỏi cũng khó và thường thường một quân sư giỏi bao giờ cũng có một tướng giỏi (hổ tướng) bảo vệ.

Thay lời kết
Nhiều người ban đầu chưa hiểu, sẽ cho rằng cờ Việt là một loại cờ có cả pháo (cờ tướng) và hậu (cờ vua), điều này chỉ đúng một phần. Nếu cờ Việt chỉ đơn thuần là ghép quân của hai loại cờ lại thành một loại cờ mới thì không có gì đặc sắc, cũng không trung thành với ý tưởng ban đầu của việc sáng tạo ra cờ là một trò chơi trí tuệ mô phỏng chiến tranh giữa hai quốc gia.

Những sáng tạo thêm của tác giả cờ Việt như: thu bớt sức mạnh của sĩ lại và thay đổi nước đi của con tượng, không chỉ làm cho cờ Việt khác cờ vua và cờ tướng, mà còn làm cho cờ Việt gần gũi với thực tế hơn. Cái khó trên bàn cờ Việt cũng là cái khó ở ngoài đời, điểm hạn chế của sĩ và xe trên bàn cờ Việt chính là điểm hạn chế của quân sư và võ tướng trên chiến trường.