Về hiện tượng chính trị Donald Trump

Nếu là người Mỹ và quan tâm đến chính trị, bạn sẽ phải cân nhắc xem nên ủng hộ đảng Dân Chủ hay đảng Cộng Hòa, hai đảng có hai ứng viên vào tranh cử chức tổng thống. Nhưng trước khi là ứng viên đại diện cho hai đảng, họ phải tranh giành với các ứng viên khác trong đảng của mình.

Donald Trump không thích Obama và những chính trị gia tháp ngà hay tiêu tiền của người khác. Những người dùng quá nhiều ngân sách cho chi tiêu chính phủ và các chương trình vì người nghèo. Nhưng Donald Trump lại đang hướng đến các đối tượng đó. Ông đang được lòng phe dân trí thấp, với những câu nói ít thấy ở “giới chính trị“.

Từ khi thành lập đến nay, các giá trị mà hai đảng Mỹ đại diện thay đổi theo thời gian. Từ cuộc khủng hoảng 2008, dân chúng Mỹ thất vọng với đảng Cộng Hòa và các cuộc chiến tranh của cha con nhà Bus, đảng Dân Chủ – Obama – lên ngôi. Thời kỳ này chúng ta thường nói, đảng Dân Chủ đại diện cho giới trung lưu.

Tuy nhiên, khủng hoảng nhà đất Mỹ lại bắt đầu từ chính Clinton với chính sách cho vay mua nhà quá dễ. Nay ông Trump có xu hướng “đánh” vào giới trung lưu. Trump được lòng nhóm da trắng, bảo thủ, cực đoan, bằng cấp trung bình, bài ngoại… Ông Trump nhiều tiền nên không bị chi phối bởi các nhóm “vận động hành lang”.

Không phải người nghèo nào cũng ủng hộ đảng Dân Chủ, và không phải người giàu nào cũng ủng hộ đảng Cộng Hòa. Chính trị Mỹ còn bị ảnh hưởng bởi yếu tố “căn tính” và tất nhiên là nhân tướng học. Cho nên “đặc điểm” của ứng viên nào thuộc vào thành phần có đông người Mỹ hơn, ứng viên đó sẽ chiếm ưu thế.

Ứng viên là phụ nữ hay đàn ông, là da trắng hay da màu, dung mạo thế nào, ủng hộ hay bài bác súng, người nhập cư, Hồi giáo, đồng tính… Cương lĩnh tranh cử, sự sắc sảo, ngoại hình và phong thái của các ứng viên sẽ quyết định số cử tri ủng hộ họ. Cuộc bầu cử Mỹ cho thấy thành phần dân số Mỹ.

Người tranh luận giỏi tập trung vào luận điểm, không để ý đến các nhận xét. Tranh luận cũng như đứng trước tòa, ứng viên phải dùng luận điểm của mình để “bẻ” luận điểm của ứng viên khác chứ không phải các nhận xét. Tòa không quan tâm “anh cảm thấy thế nào”. Nguyên tắc hoạt động của tòa là trọng chứng không trọng lý.

Chứng thì Trump là một tỷ phú, giỏi trên thương trường nhưng ông ít kinh nghiệm chính trường. Trump là người dùng thủ thuật tranh luận, đó là các câu nhận xét. Các phát biểu nhiều cảm tính và tranh thủ tâm lý đám đông. Những người giỏi tranh luận và rành chính trị sẽ quan tâm cương lĩnh tranh cử của Trump là gì?

Xã hội Mỹ đã đưa đến một ứng viên “lạ lẫm” như Trump. Xưa kia chính đảng Cộng Hòa (Abraham Lincoln) mới là bên từ bỏ chế độ nô lệ và ủng hộ thị trường tự do. Công bằng của đảng Cộng Hòa là công bằng của “tự nhiên” trước, rồi mới đến cào bằng của “con người” sau. Cho nên những người có năng lực, có “chất” và “chịu chơi thực sự” có xu hướng theo đảng Cộng Hòa.

Giờ công bằng của Trump không biết là Cộng Hòa hay Dân Chủ, nhưng chắc chắn là của tư bản. Những người ủng hộ Trump muốn có công bằng cho người Mỹ trên đất Mỹ, chứ không muốn có công bằng cho người nhập cư trên đất Mỹ. Chỉ có nước Mỹ mới có những chuyện kỳ lạ như Donald Trump. Đó là điểm mạnh của họ, một con tàu lớn lại có thể cua gấp.