Bảo vệ quyền in tiền

Thực ra, tự cổ chí kim thế giới chưa bao giờ có luật lệ cả. Giai đoạn thế giới tương đối yên bình từ sau Chiến tranh Lạnh (1991) khi Liên Xô sụp đổ, cho đến nay gọi là “Trật tự quốc tế dựa trên luật lệ” là vì thế giới đang tuân theo luật của nước mạnh nhất là Mỹ tạo ra.

1. Sức mạnh của Mỹ
Vậy sức mạnh của Mỹ là gì? Lực lượng quân sự tinh nhuệ, trang bị vũ khí tối tân. Đúng nhưng chưa đủ. Nền khoa học kĩ thuật và công nghiệp quốc phòng hiện đại. Vẫn chưa đủ. Sức mạnh của Mỹ đến từ năng lực tài chính vô tận để tài trợ cho các chiến dịch quân sự.

Nói thẳng ra là quyền in tiền. Đôla là đồng tiền quốc tế nhưng chỉ Mỹ được in nó. Khi nước Mỹ in tiền, họ xuất khẩu lạm phát của mình ra cả thế giới. Bản chất là cả thế giới tài trợ cho các chiến dịch quân sự của Mỹ, để tiêu diệt đối thủ đe dọa vị thế của đồng đôla.

Đồng đôla lại gắn chặt với dầu mỏ (petrodollar) theo một thỏa thuận của Mỹ với Arab Saudi (1971). Cả thế giới cần năng lượng để duy trì và phát triển, nên mọi ngân hàng quốc gia và doanh nghiệp đều phải tích trữ đồng đôla. Nhiều bên đã cố thay đôi điều này.

Saddam Hussein định bán dầu bằng tiền của EU mà phải chết. Muammar al-Gaddafi định tạo ra đồng Dina vàng và bán dầu từ nó cũng phải chết. Maduro bán dầu thẳng cho Trung Quốc bằng đồng tệ mà rồi bị đặc nhiệm Mỹ “bế” ra biển trong chiến dịch đặc biệt.

Mỹ hoàn toàn có thể chủ động được dầu cho mình. Họ có đủ tài nguyên năng lượng để phát triển, thậm chí xuất khẩu cho thế giới. Mỹ bắt Maduro vì dầu, ma túy và tội phạm chỉ là phần lý do rất nhỏ. Tội nặng nhất của Maduro là bán dầu không qua đồng đôla.

2. Đối trọng của Mỹ
Nga, Trung Quốc và một số nước như Ấn Độ, Brasil, Iran, Nam Phi, Arab Saudi, UAE…, dự định tập hợp lại để tạo một loại tiền mới, đồng tiền chung của khối Brics, để tránh phụ thuộc vào đồng đôla nhưng (nên) Nga và Trung Quốc đang gặp phải vô số khó khăn.

Năm 1999 EURO tạo ra đồng Euro, tuy chưa thách thức được đồng đôla nhưng cũng đã tạo ra loại tiền là đối trọng lớn nhất của đôla. Mỹ tất nhiên không thích điều này nhưng có lẽ họ chấp nhận san sẻ quyền lực cũng là sức mạnh ra với các đồng minh chiến lược.

Trump bực bội vì châu Âu đã không giúp được gì lại còn phá trong cuộc cạnh tranh siêu cường Số 1 thế giới với Trung Quốc. Châu Âu lại bực vì Trump và Putin không coi mình là một cực quyền lực của thế giới. Thực tế, châu Âu đã khá thống nhất thành một khối mạnh.

Vì Mỹ có thể in đồng đôla và xuất khẩu lạm phát ra cả thế giới, nên bấy lâu nay tuy không nói ra nhưng có một sự ngầm định giữa các quốc gia là, Mỹ sẽ đóng góp kinh phí nhiều hơn cho các tổ chức đa phương toàn cầu: NATO 70%, WHO 18%, Liên Hợp Quốc 15%…

Tuy nhiên, EU có đồng Euro năm 1999, Trung Quốc ngày càng mạnh lên đe dọa vị trí Số 1 của Mỹ, một loại các nước chuẩn bị hợp lại (BRICS) để tạo ra một đồng tiền mới… Tất cả điều này làm suy yếu đồng đôla, cũng là bản chất sức mạnh và quyền lực của Mỹ.

Thay lời kết
Tôi vẫn thích Mỹ là siêu cường Số 1 thế giới và luật lệ của Mỹ cùng các đồng minh hơn là luật lệ của Nga, Trung Quốc, Iran, Arab Saudi và các nhà nước có chế độ độc tài. Tổng thống Mỹ thay đổi 4 năm một lần trong những cuộc bầu cử minh bạch và sòng phẳng hơn.