40 năm người ta làm được gì?

Trong vòng 40 năm, từ 1945 đến 1985 hai nước Đức và Nhật Bản đã phát triển như thế nào?

ChatGPT: Trong khoảng 40 năm, từ 1945 đến 1985, Đức và Nhật Bản đều trải qua một quá trình phục hồi và phát triển rất đặc biệt: từ hai quốc gia bại trận, bị tàn phá nặng nề bởi chiến tranh, trở thành các cường quốc kinh tế hàng đầu thế giới. Tuy nhiên, con đường và đặc điểm phát triển của mỗi nước có những điểm giống và khác nhau rõ rệt.

1. Tây Đức

Sau năm 1945, nước Đức bị chia cắt thành hai nhà nước với hai mô hình đối lập.

Từ 1945 đến khoảng 1950:
Tây Đức ở trong tình trạng kiệt quệ. Cơ sở hạ tầng bị bom phá nặng, sản xuất đình trệ, thiếu lương thực, lạm phát cao. Giai đoạn này chủ yếu là ổn định xã hội, tái lập bộ máy quản lý và cải cách tiền tệ.

Từ 1950 đến cuối thập niên 1960:
Tây Đức bước vào thời kỳ được gọi là “phép màu kinh tế”. Nhờ cải cách tiền tệ, áp dụng mô hình kinh tế thị trường có điều tiết xã hội, tận dụng tốt nguồn vốn và công nghệ từ bên ngoài, sản xuất công nghiệp phục hồi rất nhanh. Các ngành cơ khí chính xác, hóa chất, ô tô, máy móc công nghiệp phát triển mạnh. Đến đầu thập niên 1960, Tây Đức đã trở thành nền kinh tế lớn nhất châu Âu.

Từ thập niên 1970 đến 1985:
Tây Đức chuyển từ tăng trưởng nhanh sang tăng trưởng ổn định và bền vững. Nhà nước chú trọng phúc lợi xã hội, đào tạo nghề, nâng cao chất lượng lao động. Dù chịu tác động của khủng hoảng năng lượng, Tây Đức vẫn duy trì vị thế cường quốc công nghiệp và xuất khẩu.

Trong khi đó, Đông Đức (Cộng hòa Dân chủ Đức) phát triển theo mô hình kinh tế kế hoạch hóa tập trung. Công nghiệp nặng và khoa học kỹ thuật được ưu tiên, trình độ giáo dục và khoa học khá cao trong khối xã hội chủ nghĩa, nhưng hiệu quả kinh tế thấp hơn Tây Đức, đời sống vật chất hạn chế và tăng trưởng chậm hơn.

2. Nhật Bản

Từ 1945 đến đầu thập niên 1950:
Nhật Bản bị tàn phá nghiêm trọng, đặc biệt là các thành phố lớn và hệ thống công nghiệp. Giai đoạn này tập trung cải cách sâu rộng: cải cách ruộng đất, giải thể các tập đoàn kinh tế độc quyền cũ, xây dựng lại thể chế nhà nước và xã hội.

Từ đầu thập niên 1950 đến đầu thập niên 1970:
Đây là giai đoạn tăng trưởng cao liên tục. Nhật Bản tập trung vào công nghiệp chế tạo, xuất khẩu, tận dụng lao động có kỷ luật cao và chiến lược học hỏi, cải tiến công nghệ. Các ngành thép, đóng tàu, điện tử, ô tô phát triển vượt bậc. Đến cuối thập niên 1960, Nhật Bản đã vươn lên trở thành nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Từ thập niên 1970 đến 1985:
Sau các cú sốc năng lượng, Nhật Bản điều chỉnh chiến lược, chuyển mạnh sang các ngành có hàm lượng kỹ thuật cao, tiết kiệm năng lượng và giá trị gia tăng lớn. Công nghiệp điện tử, tự động hóa, vật liệu mới và ô tô chất lượng cao giúp Nhật Bản tiếp tục tăng trưởng ổn định và mở rộng ảnh hưởng kinh tế toàn cầu.

3. Nhận xét chung

Trong giai đoạn 1945–1985, cả Tây Đức và Nhật Bản đều:
– Tận dụng rất tốt giai đoạn tái thiết để cải cách thể chế kinh tế.
– Lấy công nghiệp và xuất khẩu làm động lực trung tâm.
– Chú trọng kỷ luật lao động, giáo dục nghề nghiệp và chất lượng sản phẩm.

Tuy nhiên, Đức nổi bật ở mô hình cân bằng giữa thị trường và phúc lợi xã hội, còn Nhật Bản nổi bật ở tốc độ tăng trưởng cao, tinh thần tập thể và khả năng cải tiến công nghệ liên tục.