Khiếm khuyết của người khác

Trên đời không có ai hoàn hảo cả. Ai cũng có khiếm khuyết về mặt nào đó, thể chất hoặc tinh thần. Người quân tử để ý nhiều đến khiếm khuyết của mình nên khiêm tốn, cầu thị. Kẻ tiểu nhân để ý nhiều đến khiếm khuyết của người khác nên kiêu căng, tự phụ. Người muốn hạ thấp người khác để nâng mình lên, bằng cách công khai điểm khiếm khuyết của họ, ắt là kẻ tiểu nhân.

1. Khiếm khuyết có tính thời điểm
Khiếm khuyết của mỗi người có tính thời điểm, không như khuyết tật thì mới là vĩnh viễn, tức là định mệnh. Ví dụ như răng vẩu là khuyết tật, nói ngọng là khuyết tật, nói lắp là khuyết tật… Khuyết tật theo mỗi người cả đời, còn khiếm khuyết có tính thời điểm. Nói theo lý thuyết, thì khiếm khuyết là cái hiện tượng, không phải là cái bản chất. Đừng lấy cái hiện tượng quy cho cái bản chất, bởi tư duy như thế là hồ đồ.

Ví như có một anh con trai, thời còn đi học phổ thông hay đại học, anh ta vô tình phát hiện ra một cô bạn gái của mình bị hôi miệng, rồi anh ta ám ảnh trong tiềm thức đến cả đời rằng: cô ấy là người hôi miệng. Xin thưa, đó là ngu ngốc. Bởi hôi miệng có tính thời điểm, hôi miệng có thể đến từ nhiều lý do: có thể do đói (đói thối mồm), có thể do khô miệng, có thể do vệ sinh miệng chưa đúng cách. Tức trong các trường hợp ngược lại, miệng cô ta thơm tho bình thường.

2. Hai tuyến mồ hôi
Một ví dụ khác có tính điển hình và phổ quát hơn đó là mùi cơ thể. Rất nhiều người trong xã hội có mùi cơ thể. Phụ nữ châu Á cứ thích trai Tây, thực ra trai Tây rất hôi do họ ăn nhiều thực phẩm giàu chất đạm. Đơn giản, mỗi chúng ta có hai hệ mồ hôi. Khi nhiệt độ môi trường lên cao (nóng), não bộ chúng ta chỉ đạo hệ mồ hôi làm mát cơ thể làm việc. Mùi của hệ mồ hôi này rất bình thường.

Còn khi chịu áp lực như căng thẳng hay ở trong môi trường chúng ta thù ghét, thì ta tỏa ra mùi rất kinh dị. Ngày xưa, thời trung cổ, khi con người còn chiến đấu với thú dữ hay gây chiến với nhau vì lãnh thổ, lương thực, của cải hay đàn bà, những chiến binh thiện chiến nguy hiểm nhất là những chiến binh bốc mùi kinh dị nhất. Tức anh ta không chỉ làm cho kẻ thù khiếp sợ bằng kĩ năng giết người siêu hạng của mình, mà còn ở tố chất thiên bẩm trời cho, đó là mùi hương cực kỳ kinh dị.

Tuy nhiên, mùi cơ thể còn đến từ một yếu tố khác mà thời đại này mắc nhiều, đó là do loại thức ăn và thức uống chúng ta nạp vào. Ví dụ, nếu ngày nào chúng ta uống cà phê hay chè đặc, hoặc thưởng thức các loại thực phẩm giàu chất đạm, thì sau đó ta đổ mồ hôi rất kinh dị. Người Việt Nam có câu “ngon nhức nách” là vì thế. Ngày xưa, ở phương Tây, khi tiệc tùng và bàn chuyện chính trị, người ta thường bàn ở các phòng xông hơi là vì thế. Bởi khi xông hơi, tuyến mồ hôi làm mát sẽ lấn át tuyến mồ hôi “tự vệ”.

3. Hạnh phúc trong khiếm khuyết
Nhiều người có khiếm khuyết về cơ thể và đau khổ theo nó đến cả đời, tôi cho đó là điều không nên. Người xưa nói: “Cái răng, cái tóc là góc con người”. Nhiều người Việt Nam hiện đau khổ vì hàm răng của mình, người thì vâu, người thì móm, người thì khấp khểnh, rồi răng đen, răng vàng. Che dấu khuyết tật không giải quyết được vấn đề. Hãy học người phương Tây, cứ công khai và tự tấu hài về khuyết tật của mình. Rồi cả xã hội sẽ quen và coi đó là bình thường. Trên đời này không có ai hoàn hảo cả.

Tôi có vài khuyết tật như chiều cao, tỉ lệ các bộ phận của cơ thể và răng miệng. Các khuyết tật này đều không thể sửa chữa được. Thế hệ của tôi là thế hệ thiếu dinh dưỡng do đất nước còn nghèo. Từ 1975 đến 1985 là khi đất nước giải phóng rơi vào thời kỳ kinh tế tập trung (bao cấp) sai lầm khiến đất nước thiếu thốn. Rồi những khó khăn khác đến từ việc quân đội đồn trú ở Lào, Campuchia, chiến tranh biên giới phía Bắc và một thập kỷ Trung Quốc quấy nhiễu ta ở cực bắc lãnh thổ, làm đất nước kiệt quệ.

Thiếu dinh dưỡng làm chiều cao của tôi hạn chế. Tỉ lệ các bộ phận trên cơ thể thì là do gen do bố mẹ, ông bà để lại, tôi không thể kiểm soát hay khắc phục được. Còn khuyết tật răng miệng, thì tôi đã khắc phục từ gần 20 năm trước, đơn giản và nhẹ nhàng. Với sự phát triển của công nghệ y khoa, răng lợi là vấn đề dễ xử lý nhất hiện nay: thừa răng thì nhổ đi, thiếu thì trồng vào. Thậm chí ai mất cả hàm, các phòng nha khoa đầy rẫy ngoài xã hội, cũng có thể trồng lại một cách rất dễ dàng.

Lời kết
Khuyết tật và khiếm khuyết trên cơ thể mỗi chúng ta, cả thể chất và tinh thần là điều mỗi chúng ta không kiểm soát hay dễ dàng khắc phục được. Trong giao tiếp xã hội nói chung, chỉ những người đã từng trải nghiệm nhiều, hạnh phúc và đau khổ, ngọt bùi và cay đắng, mới hiểu được tâm tư của người khác, mới có lòng trắc ẩn để vượt qua được những điều cố chấp và khó xử hàng ngày. Người quân tử tập trung nhiều vào khiếm khuyết của mình, kẻ tiểu nhân tập trung nhiều vào khiếm khuyết của người khác. Lòng bao dung và trắc ẩn không tự nhiên mà có.