Trung Quốc vỡ mộng siêu cường

Hiện có các dấu hiệu cho thấy, Trung Quốc dường như đang thụt lùi trong tham vọng mở rộng ảnh hưởng, vốn được gọi là kế hoạch phát triển lớn nhất thế giới. Cây bút bình luận Gordon G. Chang nhận định trên tạp chí The National Interest rằng, dự án thế kỷ “Vành đai và con đường” của Trung Quốc có thể không kéo dài thêm một thập kỷ nữa.

1. Học thuyết định hình giấc mơ
Giới quan sát nhận định, Trung Quốc có nhiều tham vọng và đang tuân theo các thuyết lớn cuối thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20 về kiểm soát địa chính trị thế giới. Trong thập kỷ đầu tiên của thế kỷ 20, học giả Halford Mackinder đề xuất thuyết “vùng đất trung tâm”, trong đó ông coi trung tâm của thế giới là vùng biển Baltic, các khu vực tiếp giáp với sông Danube, một phần của Đông Âu và phần nội địa của châu Á không bao gồm Trung Quốc, với phần lớn trong số đó đã và đang nằm dưới sự kiểm soát hoặc chịu tác động của Nga.

Mackinder tin bất kỳ ai chỉ huy Đông Âu cũng sẽ chỉ huy “vùng đất trung tâm”; bất kỳ ai chỉ huy “vùng đất trung tâm” cũng sẽ chỉ huy “đảo thế giới” hay nói cách khác là châu Á, châu Âu và châu Phi; và bất kỳ ai chỉ huy đảo thế giới cũng thống trị thế giới. Bắc Kinh đặt kỳ vọng và quyết tâm rất cao đối với mục tiêu kiểm soát “vùng đất trung tâm”.

Trung Quốc cũng tuân theo thuyết Vành đai của Nicholas John Spykman, người tin rằng sự kiểm soát của các xã hội giáp biên giới với Nga – Vành đai mang lại quyền kiểm soát Âu – Á và quyền kiểm soát Âu – Á sẽ mang lại quyền kiểm soát “vận mệnh của thế giới”. Đáng chú ý, Trung Quốc không chỉ giới hạn tầm nhìn của họ ở “vùng đất trung tâm” hay “vành đai”. Họ đồng thời cũng tán đồng quan điểm của Alfred Thayer Mahan, học giả cho rằng quốc gia kiểm soát biển có thể kiểm soát thế giới.

2. Vỡ mộng do cuộc chiến thương mại và đại dịch 
Sáng kiến BRI phản ánh, các lãnh đạo Trung Quốc tin họ cần phải thống trị cả vùng đất trung tâm của Mackinder, vành đai của Spykman và các tuyến đường biển của Mahan. Không một cường quốc nào trong lịch sử có thể làm được điều đó và sẽ đặc biệt khó khăn cho Bắc Kinh nếu họ không có đủ tiền mặt để duy trì các dự án BRI đang thất bại, mở rộng quân đội và giữ cho nền kinh tế trong nước tiếp tục phát triển.

Bất chấp các báo cáo tích cực gần đây, nền kinh tế Trung Quốc vẫn chưa mạnh. Trung Quốc đã quyết định phải tập trung các nguồn lực ở trong nước để khởi động lại nền kinh tế sau đại dịch Covid-19. Vì vậy, Bắc Kinh dường như đang chùn bước trong các nỗ lực trở thành siêu cường chi phối thế giới.

Theo ông Chang, từ cuối năm 2013, chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã công bố hai dự án Vành đai kinh tế Con đường tơ lụa và Con đường tơ lụa trên biển thế kỷ 21, hai tuyến đường kết nối đại lục với châu Phi và châu Âu. Kể từ đó, sáng kiến “Vành đai và Con đường” (BRI), tên gọi chung sau khi hai dự án được kết hợp với nhau, đã được cố gắng mở rộng đến mọi nơi trên hành tinh. Bây giờ những người mơ mộng của Trung Quốc đã vỡ mộng.

Từ bài nguồn của Vietnamnet.vn