Khả năng điều chỉnh

Con người chúng ta sinh ra không ai hoàn hảo, rồi lại lớn lên trong một xã hội mà các giá trị bị đảo lộn như Việt Nam, không phải ai cũng dễ dàng tìm được chân lý cho mình. Nhưng mỗi chúng ta vẫn còn có cơ hội để trở nên tốt hơn, đó là lựa chọn điều chỉnh bản thân mình. Với lựa chọn điều chỉnh đó, chúng ta có cơ hội quyết định số phận của mình.

Có nhiều quan niệm khác nhau nói về số mệnh con người, như quan niệm thói quen tạo nên tính cách, tính cách tạo nên số phận. Hay tử vi cho rằng mỗi người sinh ra đã có một số mệnh. Rồi lý thuyết nhân tướng học lại cho rằng nhìn bề ngoài có thể đoán được số mệnh của con người. Còn tôi thì cho rằng, số mệnh của mỗi người phụ thuộc vào “khả năng điều chỉnh bản thân” của họ.

Hôm vừa rồi tôi có gặp lại một cố nhân. Đó là anh bạn thân thời sinh viên, người đã cùng thức đêm hút thuốc và nói với nhau về rất nhiều thứ chuyện trên đời. Anh ta khoe đã bỏ thuốc lá được hơn một năm làm tôi ngạc nhiên. Tôi chưa bao giờ nghĩ anh ta làm được điều đó. Trong tiềm thức của tôi, ký ức về anh ta là những hình ảnh: tay cầm bao thuốc gõ gõ trước khi bóc; hay dáng lom dom, tay kẹp điếu thuốc hút dở khói bay nghi ngút.

Bạn tôi nghiện thuốc nặng. Mỗi ngày hút một bao, ngày nhiều việc phải hết hai bao. Thế mà anh ta lại bỏ được. Tôi không nghĩ anh ta nghĩ đến việc bỏ thuốc, chưa nói đến “quyết định bỏ thuốc”, mà rồi cuối cùng là bỏ thuốc thành công. Anh ta nói bỏ thuốc anh cải thiện được ba thứ, 1. Tài chính, 2. Sức khỏe và 3. Hình ảnh. Nhiều bạn khác của tôi cứ kêu thiếu tiền, trong khi lại tiêu sài rất hoang phí như hút thuốc lá đắt tiền, đi xe đẹp, quần áo và đồ dùng toàn hàng đắt tiền.

***

Nhiều người dùng hàng hiệu chưa hẳn đã là do nhu cầu, mà là vì muốn nâng cao hình ảnh của mình trong mắt người khác. Cho nên, việc đầu tiên của người muốn điều chỉnh là bỏ đi tính thích nổ, sĩ diện, khoe mẽ của mình. Riêng thuốc lá thì tôi khuyên nên bỏ hẳn, vì theo thống kê của tổ chức ý tế thế giới (WHO), thuốc lá rẻ tiền đã giết không biết bao nhiêu người.

Kinh tế đất nước đang trong thời kỳ khó khăn, một anh quen tiêu sài có thể “điều chỉnh” để trở thành người tiêu dùng tiết kiệm. Một cô chân dài quen được tặng quà có thể “điều chỉnh” để giảm bớt nhu cầu đi, sống nền nã hơn, và hướng đến những giá trị đích thực.

Anh chàng kia không bỏ được thói quen tiêu sài có thể làm những điều liều lĩnh, để có tiền thỏa mãn những nhu cầu tốn kém. Cô chân dài kia cứ giữ thói quen thích khoe khoang dễ bám theo “đại gia” khác, khi kẻ chu cấp cho cô đã hết tiền. Điều tốt đẹp sẽ không đến với họ. Thậm chí, tương lai xám xịt còn đang đón chờ họ phía trước. Cuộc sống với họ là một cuộc đua của những giá trị phù du cho đến lúc chết.

***

Xã hội có hai loại người, người có khả năng điều chỉnh và người không có khả điều chỉnh. Người có “khả năng điều chỉnh” là những người bản lĩnh hơn, có khả năng thay đổi bản thân để phù hợp với ngoại cảnh. Biết “thích nghi với môi trường” để tồn tại và phát triển. Thấy nhiều người nói là mình có gì đó chưa chuẩn, họ sẽ lập tức điều chỉnh (thay đổi) để thích ứng với tình hình, đó là sự hoàn thiện mình cần thiết. Người tự trọng làm được việc này. Còn những kẻ mặc kệ, thường là những người mà cuộc đời họ có xu hướng đi xuống.

Người có khả năng điều chỉnh luôn sống cẩu thị, tích cực và chủ động. Họ luôn ham học hỏi, mở rộng tầm hiểu biết của mình để luôn tiến bộ. Họ muốn mình luôn tiến lên phía trước, suy nghĩ về điều đó và đưa ra những quyết định chính xác khi cần. Tuy vậy nhưng xin nhớ cho là, suy nghĩ để đưa ra quyết định là việc dễ, quyết tâm hành động rồi đạt được mục đích mới là việc khó. Chỉ đến khi thành công, đạt được mục tiêu thì mới được công nhận là có khả năng điều chỉnh. Tiến lên không chi là ở vẻ bề ngoài, mà còn là bỏ đi được những khuyết điểm ở bên trong.

Một đất nước cũng vậy, từ lâu chúng ta đã biết đất nước mình nghèo, xã hội còn tồn tại nhiều tệ nạn làm nghèo bản thân và đất nước như: tham nhũng, lãng phí, mê tín, sĩ diện, nhậu nhẹt, bài bạc, hút sách, lô đề… Nhưng không có nhiều người muốn thay đổi để đất nước được tiến lên. Phần lớn người dân còn lười đọc, lười suy nghĩ, sống trông chờ vào sự dẫn dắt, chứ không biết tự thân vận động, độc lập tư duy, phản biện.

Một đất nước phát triển là một đất nước có khả năng điều chỉnh. Đó là đất nước có nhiều công dân có khả năng điều chỉnh và những người này hiện diện nhiều trong giới nắm quyền. Vậy muốn đất nước phát triển, thì mỗi chúng ta phải là những người có khả năng điều chỉnh. Khi thấy mình và đất nước mình còn tồn tại những điều cản trở việc chúng ta tiến lên, thì hãy lập tức “điều chỉnh” bản thân để trở nên hoàn thiện hơn, để trở nên tiến bộ. Khi đó mỗi chúng ta và đất nước sẽ có được tương tươi sáng hơn.