Mẹo nhớ luật chơi cờ Lạc Việt

Cờ Lạc Việt (cờ Việt) có luật chơi mới mẻ dễ khiến cho những người mới học chơi khó nhớ, nhất là bị ảnh hưởng bởi các loại cờ cũ. Do đó, tác giả cờ Việt xin công bố những cơ sở lý luận để đưa ra luật chơi của cờ Việt, để người chơi hiểu được vì sao tác giả đưa ra luật chơi như thế. Khi hiểu được căn cứ để đưa ra luật chơi thì sẽ dễ nhớ luật chơi hơn.

Cơ sở lý luận đầu tiên và quan trọng nhất của cờ Việt đó là: Luật chơi cờ Việt được đưa ra dựa trên cơ sở thực thế cuộc sống, cụ thể là thực tế chiến trường. Đó là, những quân đi dọc và ngang tượng trưng cho sự dũng mãnh (sức mạnh) của các võ tướng, những quân đi chéo tượng trưng cho sự mưu trí của các quân sư, mưu sĩ, cố vấn…

Nhìn lại lịch sử cổ kim đông tây ta thấy, thành phần nhân sự của các triều đình, hay trực quan và thực tế hơn là thành phần nhân sự của các cuộc chiến, trận chiến ở thời trung cổ luôn là, các bên đều có có hai lực lượng chính là các dũng tướng (quan võ) và mưu sĩ (quan văn) giúp vua hay chủ tướng việc quân. Hai đội ngũ này có đặc điểm sau:

– Quan võ có sức mạnh. Họ thường đảm nhiệm những trọng trách khó khăn như, tiến thì đi trước tiền quân dùng sức mạnh để tấn công quân địch, đối đầu với các võ tướng dũng mãnh của đối phương; thoái thì đi sau chặn hậu, đề phòng đối phương truy sát. Trong cờ hình tượng là những quân đi dọc và ngang. Ví dụ như Xe là thiết xa mạnh nên có thể càn quét xa gần.

–  Mưu sĩ túc trí đa mưu. Mưu sĩ thường là những bậc kỳ tài trong thiên hạ, trên thông thiên văn, dưới tường địa lý, giữa hiểu nhân tình, lại thông hiểu chuyện cổ kim đông tây, am tường binh pháp, giỏi bày binh bố trận, túc trí đa mưu khó lường… Trong cờ hình tượng là những quân đi chéo. Sĩ là quân sư, túc trí đa mưu nên đi chéo vô biên, sức khỏe bằng một tốt nên đi dọc và ngang một ô.

Tương ứng với hai hình tượng đó, các loại quân cờ Việt tượng trưng cho các binh chủng trên chiến trường như sau:

1. Tướng: tượng trưng cho chủ tướng. Chủ tướng thường tâm lớn, đức dày nên thu phục được nhân tâm, nhưng văn võ thường không xuất chúng, thành ra tướng đi được một ô sang tám ô xung quanh vị trí của mình.

2. Sĩ: tượng trưng cho quân sư, có nhiều mưu trí. Quân sư là người có trí tuệ, nhiều mưu trí nên đi chéo vô biên. Quân sư sức khỏe chỉ bằng một lính thường, nên đi dọc và ngang một ô.

3. Tượng (voi chiến): tượng trưng cho lực lượng tượng binh, voi chiến các con voi được huấn luyện để chiến đấu, chúng mạnh vô song ở tầm gần. Khi chiến đấu có quản tượng điều khiển và các chiến binh ở trên lưng.

Voi to lớn và rất khỏe nhưng lại chậm chạp. Trong vòng phạm vi ảnh hưởng của mình, voi rất mạnh nên tượng đi dọc và ngang hai ô. Trong tầm gần voi rất mạnh, bất kể mưu hay sức, nên đi chéo được một ô.

4. Xe (chiến xa): tượng trưng cho cỗ xe 4 ngựa do các dũng sĩ có sức khỏe điều khiển. Ưu thế của xe là cơ động nhanh. Thường được điều khiển bởi các dũng tướng nên xe rất mạnh, có thể tấn công trên toàn mặt trận, nên xe đi dọc và ngang tùy ý.

5. Pháo (pháo binh): tượng trưng cho lực lượng pháo thần công. Pháo có đặc điểm là chỉ tấn công được khi có ngòi, đây là ưu điểm nhưng cũng chính là nhược điểm của pháo. Pháo đi và ăn như pháo của cờ tướng.

6. Mã (kỵ binh): tượng trưng cho lực lượng kỵ binh. Kỵ binh là lực lượng gồm những dũng tướng mặc giáp cưỡi trên lưng những con ngựa cũng được bọc giáp. Ưu điểm của kỵ binh là cơ động nhanh, thiện chiến và lắt léo… Kỵ binh lắt léo khó lường nên mã đi như mã của cờ vua.

7. Tốt (bộ binh): tượng trưng cho lính bộ binh. Để giữ được sức mạnh của quân lính, điều quan trọng nhất là giữ nguyên được đội hình. Muốn giữ đội hình thì phải có kỷ luật. Tránh quân lính chạy lăng xăng gây xáo trộn đội hình, giảm sức chiến đấu.

Trước khi qua biên giới không được đi ngang, chỉ được ăn ngang khi có quân địch tiến vào vị trí tấn công của mình. Nước đầu tiên, tốt có thể đi hai ô liền vì khi xuất quân còn khỏe có thể hành quân thần tốc, nhưng không được ăn hai ô liền, vì khi hành quân xa đến nơi mệt mỏi không thể chiến đấu ngay được.

Tốt qua biên giới được đi dọc và ngang một ô. Đi đến hàng cuối bên đối phương thì được phong (tùy chọn) thành những quân đã chết. Việc phong tùy tiện (như có thể phong hai quân hậu) trong cờ vua là bất hợp lý. Quân đội đã có cơ cấu xác định. Không nên tùy ý mở rộng sẽ dẫn đến mâu thuẫn, mất đoàn kết nội bộ, giảm đi sức chiến đấu.

Lời kết
Sau khi đánh thử nghiệm để hoàn thiện luật chơi, tác giả cho rằng: Cờ Lạc Việt hay hơn tất cả các loại cờ chúng ta đang có hiện tại. (Link!). Thể hiện như: rất gần với thực tế cuộc sống, khó khăn trong cờ rất giống với khó khăn ngoài đời thực. Các ván cờ diễn ra kịch tính, hấp dẫn với sự đối đầu của các loại quân viễn chiến (đi dài, đánh xa) là sĩ, xe, pháo và các loại quân cận chiến (đi ngắn, đánh gần) là tượng, mã, tốt và tướng của hai bên.

Mỗi một loại quân có lại sức mạnh riêng như:
– Xe có thể bắt được các con khác trên đường dọc và ngang.
– Sĩ có thể bắt được các con khác trên đường chéo.
– Mã có thể bắt được các con khác trên đường đi rích rắc của mình.
– Pháo rất mạnh khi có ngòi để tấn công.
– Tượng mạnh vô địch trong phạm vi kiểm soát của mình.

Trân trọng cảm ơn!