Tác giả xin rút vinh danh “Nỗi buồn chiến tranh”

Nhà văn Bảo Ninh có nguyện vọng rút tác phẩm “Nỗi buồn chiến tranh” của mình ra khỏi danh sách 50 tác phẩm văn học, nghệ thuật tiêu biểu sau ngày đất nước thống nhất.

Cá nhân tôi đánh giá việc nhà văn Bảo Ninh, tác giả cuốn “Nỗi buồn chiến tranh” (NBCT) xin rút tác phẩm này ra khỏi danh sách vinh danh bền trên là đúng vì các lý do sau:

1. Góc độ thời gian
Ngày nay các sự kiện diễn ra rất nhiều, liên tục có những sự kiện sau chồng lên sự kiện trước, nên tác giả có không rút thì sự kiện vinh danh cũng đã lắng xuống rồi. Tuy nhiên lịch sử thì còn mãi, nên phải cân nhắc đến những góc độ khác nhau của sự kiện.

2. Góc độ chuyên môn
Tôi đánh giá NBCT không phải là một tài liệu có cấu trúc, cho nên tôi không gọi đó là một tiểu thuyết, cũng không phải là một hồi ký, mà là một tài liệu viết lộn xộn những dòng suy tư miên man theo thời gian của nhân vật Kiên, được cho là hóa thân của tác giả.

3. Góc độ đời tư
Trong tài liệu có tiết lộ một số thông tin đời tư khá nhạy cảm của nhân vật nữ tên Phương. Do vậy cần phải cân nhắc xem việc tiết lộ đó có ảnh hưởng đến hình ảnh của bà và gia đình bà không. Việc công khai đời tư đó cảm giác như là một sự “trả thù tình yêu” vậy.

4. Góc độ trải nghiệm
Những trải nghiệm của nhân vật Kiên, được cho là hóa thân của tác giả, trong chiến tranh là hết sức khủng khiếp nhưng ở thời đó không phải là hiếm. Thậm chí còn là phổ biến vì hồi đó chiến tranh xảy ra trên khắp cả nước, miền Nam là tiền tuyến, miền Bắc cũng bị đánh phá.

5. Góc nhìn quốc tế
Người viết cho rằng, những cựu binh Mỹ dễ có cái nhìn thiện cảm hơn về tác phẩm NBCT, bởi những uẩn ức của họ trong cuộc chiến, những người có cùng trải nghiệm dễ đồng cảm với nhau. Tuy nhiên, với những người làm chuyên môn thì lại khác, vì họ có những góc nhìn khác.

Thay lời kết
NBCT là tài liệu ghi lại những diễn biến nội tâm và dòng suy nghĩ miên man của nhân vật Kiên, được cho là hóa thân của tác giả, trong và sau chiến tranh. Đây là một tài liệu phi cấu trúc, tiết lộ một số thông tin đời tư tương đối nhạy cảm của nhân vật nữ tên Phương.

Nhật vật Kiên là một người có cá tính mạnh mẽ và có nội tâm phức tạp. Là một người lính thiện chiến từ tuổi hình thành nhân cách đến khi bản lĩnh và lì lợm nên khi đất nước hòa bình, Kiên khó quen với cuộc sống bình yên trống rỗng. Đây chính là hậu quả của chiến tranh.

NBCT là một tài liệu rất tốt để nghiên cứu về “hội chứng sang chấn tâm lý hậu chiến” và tìm hiểu về những ảnh hưởng của chiến tranh đối với tâm lý con người. Tuy nhiên, tầm vóc của tác phẩm chỉ nên lưu giữ như là một cuốn nhật ký cá nhân được ghi lại từ sự hồi tưởng.